أبو ريحان البيروني ( مترجم : احمد آرام )
82
تحديد نهايات الأماكن لتصحيح مسافات المساكن ( فارسى )
درمىآيد و KZ يعنى دو برابر ميل يافته شده از اندازهء حقيقى HZ آن كمتر مىشود . و هرچه فروافتادن سوراخ بيشتر باشد ، كاستى اندازهء ميل افزونتر مىشود ، تا آنجا كه اگر فروافتادن بسيار شود ، امكان آن هست كه شعاع شتوى تباه شده درست بر شعاع صيفى بيفتد و ميل نابود شود ، بلكه اگر از اين حدّ بگذرد و بهصورت شعاع GLM درآيد كه از سوراخ L گذشته است ، DM متمّم ارتفاع شتوى از DZ متمّم ارتفاع صيفى كمتر شود كه خلاف آن است كه هست . [ شكل 13 ] و بههمين جهت است كه بايد شخص رصدكننده هشيار باشد و پيوسته درستى كار خود را بيازمايد و بر خود خرده گيرد و از خودپسندى بپرهيزد و بر كوشش بيفزايد و از اين كار خسته نشود . و اين آخرين رصد از رصدهاى ميل اعظم است كه من از آن آگاهى يافتهام . و امّا من ، با آزمندى فراوانى كه به اين كار داشتم ، و آن را از ديگر دانستنيها برتر مىدانستم ، چنان است كه گويى از پرداختن آن مرا باز داشتهاند ، و از امكان و قدرتى كه در اينباره داشتم سودى نبردهام . آهنگ آن داشتم كه در سالهاى سيصد و